Lịch sử ra đời

Trong tiếng Anh, từ “Shuttlecock” được dùng để chỉ quả cầu lông. Từ này có từ thời Nữ hoàng Victoria (1837-1901) của nước Anh, nơi đã hình thành và phổ biến môn Cầu lông (1). Mỗi quả cầu thường có 16 chiếc lông xếp thành hình nón trên một đế cầu. Lông cầu có thể là lông ngỗng hoặc vịt và chỉ lấy từ cánh trái của chúng. Thời đó đế cầu còn được bọc một lớp da mỏng. Từ shuttlecock có lúc được gọi tắt là shuttle vì đặc điểm được đánh qua lại trong khi chơi, tương tự nhưng con thoi trong khung cửi khi dệt vải ( the shuttleof a loom). Còn từ “cock” bắt nguồn từ cockerel, có nghĩa là con gà trống.

Lông cầu

shuttlecock-leather  Tìm hiểu về quả cầu lông – Phần 1

Quả cầu lông tốt nhất thường sử dụng những chiếc lông ngỗng, tất nhiên không phải cái nào cũng dùng được. Trên mỗi cánh ngỗng chỉ có 6 chiếc lông có thể sử dụng để làm quả cầu. Ở Trung Quốc, lông ngỗng thường được cung cấp từ 4 vùng. Những chiếc lông tốt nhất đến từ vùng Đông bắc Trung Quốc, là nơi có thời tiết lạnh hơn và lông ngỗng cũng dày hơn những nơi khác như ở các tỉnh: Tứ Xuyên, An Huy và Sơn Đông. Ngoài ra, những chiếc lông được lấy khi những con ngỗng còn sống.

Tốc độ

Trước tiên chúng ta cần xem thế nào là tốc độ của quả cầu? Từ “tốc độ” ở đây dùng để so sánh những quả cầu sẽ bay xa bao nhiêu dưới cùng một lực tác động. Khi đó, quả cầu bay xa hơn được xem như có tốc độ nhanh hơn. Vậy, bạn thử đoán xem lý do chính của sự khác biệt này là gì? Ngoài nguyên nhân trọng lượng – tất nhiên – còn có nhiều yếu tố về không khí sẽ ảnh hưởng đến vận tốc của quả cầu như: độ cao, độ ẩm, nhiệt độ môi trường, áp lực khí quyển,…. Vì vậy, cùng một quả cầu sẽ bay với tốc độ khác nhau tùy theo địa điểm sử dụng nó. Chẳng hạn, một quả cầu sử dụng tốt ở Hong Kong lại có thể không phù hợp cho thi đấu tại London.

shuttlecock-lechongwei  Tìm hiểu về quả cầu lông – Phần 1

Tại những giải đấu lớn như BWF Super Series chẳng hạn, ban tổ chức thường có yêu cầu cao về tốc độ bay của quả cầu được sử dụng. Khi đó, trưởng ban trọng tài có nhiệm vụ thử 3 loại cầu có tốc độ khác nhau để chọn ra một loại phù hợp với địa điểm và thời gian thi đấu. Tuy nhiên, sau đó loại cầu được chọn có thể thay đổi phụ thuộc kết quả kiểm tra mỗi ngày. Sự thay đổi này có thể thực hiện ngay trong một vòng đấu và đem đến lợi thế cho một số vận động viên và ngược lại, có thể ảnh hưởng đến thành tích của người khác.

shuttlecock-tan-boon-heong  Tìm hiểu về quả cầu lông – Phần 1

Như ở trên đã đề cập, trọng lượng là một yếu tố chính ảnh hưởng đến vận tốc bay của quả cầu. Vậy theo bạn, kỷ lục về tốc độ thuộc về môn thể thao nào nào, tennis, golf, hockey,… hay cầu lông? Rất ngạc nhiên: chính là quả cầu lông với những chiếc lông gia cầm! Vào năm 2013, kỷ lục thế giới thuộc về cú đập với vận tốc 493 km/h của tay vợt người Malaysia, Tan Boon Hoeng trong một cuộc thử nghiệm công nghệ vợt mới (chính là cây Yonex Nanoray Z-Speed), trong khi của của golf và tennis lần lượt là 339km/h và 263km/h cùng được ghi nhận vào năm 2012. Trong thi đấu, kỷ lục thuộc về tay vợt nổi tiếng người Trung Quốc là Fu Haifeng, 332km/h tại giải Surdiman Cup 2005. Hiện nay, theo trang guinnessworldrecords.com thì vận động viên Lee Chong Wei – với quả đập cầu có vận tốc lên tới 408km/h tại giải Hongkong Open 9/2015 – đang nắm giữ kỷ lục thế giới trong môn Cầu lông nam (2).

Ý nghĩa của những con số trên hộp cầu

Nếu bạn để ý, trên mỗi ống cầu thường ghi các số “77”, “76-77”, “1-5” hay “48-52”. Những con số này phản ánh đặc tính tốc độ bay của quả cầu. Số càng nhỏ thì quả cầu càng nhẹ và do đó bay càng chậm. Có 3 hệ thống đánh số chính đang được sử dụng như sau:

14875Chậm, sử dụng ở những vùng đất cao
24976Chậm đến chậm vừa, vùng nhiệt đới
35077Chậm đến trung bình, vùng đất ngang mực nước biển
45178Chậm đến nhanh vừa, vùng có khí hậu lạnh
55279Chậm đến nhanh, vùng lạnh hoặc dưới mực nước biển

Trước đây, việc đánh số là 48, 49, 50, 51, 52 tùy theo trọng lượng quả cầu: 49 – 4.9g, 50 – 5.0g, 51 – 5.1g ,… và gây khó khăn khi kiểm tra cũng như phân loại. Sau đó, các loại cầu được đánh số theo tốc độ từ 75 – 80 với chênh lệch 30cm giữa mỗi tốc độ.

shuttlecock-speednumber  Tìm hiểu về quả cầu lông – Phần 2

Một số ví dụ sau đây sẽ giúp bạn chọn loại cầu phù hợp cho đội của mình. Cầu số 76 thường được sử dụng ở Trung Quốc vào mùa hè nhưng số 77 thì phù hợp hơn với mùa đông. Số 78,79 thường được dùng ở Canada, Phần Lan, Hàn Quốc, Nhật Bản. Cầu 73-74 lại là lựa chọn ở những nơi rất nóng như Nam Phi chẳng hạn. Số 75 rất phù hợp với Thái Lan nhưng cầu 76,77 nên dùng ở Singapore, Hong Kong và Malaysia. Đây cũng chính là lý do mà ở các CLB cầu lông ở Hà Nội thường sử dụng cầu 77 của Thành Công và 76-77 của Ba Sao (trong khi cầu Astec VR5500 lại dùng cách đánh số cũ là 49-51).

Cách làm cho quả cầu bền hơn khi sử dụngaming

Chất lượng quả cầu, đánh hỏng do kỹ thuật chưa tốt – đặc biệt với dân phong trào – rất dễ làm hỏng quả cầu. Có những cú tạt hoặc chém làm đứt 1/3 chiếc lông cầu trong khi quả cầu còn mới tinh, thơm phức! Vậy, làm thế nào để quả cầu được bền trong khi chơi (mà vẫn đảm bảo các tính chất kỹ thuật) qua đó tiết kiệm chi phí để duy trì đam mê.

Hấp hoặc làm ẩm là những cách tốt nhất để cải thiện độ bền của quả cầu. Độ ẩm sẽ làm cho những chiếc lông cầu chắc hơn và khó bị gãy hơn, đặc biệt khi thời tiết lạnh và khô. Cách làm như sau:

1. Đun sôi nước trong một cái bình.
2. Khi nước sôi thì mở nắp bình.
3. Thảo bỏ 2 nắp của ống cầu.
4. Giữ ống cầu vuông góc để hơi nóng đi qua ống cầu.
5. Sau 2 phút thì bỏ ra (hoặc khi thấy hơi nóng thoát ra từ đầu lấy cầu ra) và đậy nắp lại.

shuttlecock-steam  Tìm hiểu về quả cầu lông – Phần 2

Nguồn: Wikipedia

X